STRONA GŁÓWNA

TOBIE OJCZYZNO
- CICHOCIEMNI

POWSTANIE, ROZWÓJ, OPERACJE

ORGANIZACJA I SZKOLENIE

SELEKCJA I REKRUTACJA

UZBROJENIE I WYPOSAŻENIE

BARWA I ODZNAKI

DOWÓDCY

POWIEDZIELI
O GROM-ie

WYWIADY

GALERIA

BIBLIOGRAFIA

PODZIĘKOWANIA

LINKI

KSIĄŻKI O GROMIE

LISTA MAILINGOWA

O PRAWACH AUTORSKICH

Gdański Dom Wydawniczy
- Kontakt

* * * * * * *

Copyright © by Sebastian Miernik & Gdański Dom Wydawniczy.
All rights reserved.

Żadna część tej strony nie może być reprodukowana i wykorzystywana bez zgody właścicieli praw.

Uzbrojenie i wyposażenie

Wyposażenie i uzbrojenie jakim dysponuje oddział wskazuje, że Jednostka częściej współpracuje z formacjami z NATO niż Wojska Polskiego. Często nie spotyka się go w innych jednostkach naszej armii.1 Oczywiście część wyposażenia to standardowe uzbrojenie i wyposażenie jednostek WP, jednak większość sprzętu nie jest spotykana nigdzie indziej.
Wszystko po to by żołnierze w czasie szkolenia i realizacji zadań mieli zapewniony maksymalny poziom bezpieczeństwa i możliwość skutecznego wykonywania misji bojowych, "żeby oni po prostu mogli wyjechać i wracać bezpiecznie z najtrudniejszych misji".2 Zmieniało się ono na przestrzeni lat. W miarę jak Jednostka się rozwijała, unowocześniano i rozszerzano jej wyposażenie - dlatego część przedstawionego tu wyposażenia nie jest już w użyciu. Informacje tu podane mogą oczywiście odbiegać od rzeczywistości, dlatego części z tych informacji nie powinno się traktować jako absolutnie pewnych. Staramy się wyeliminować wszelkiego rodzaju błędy, jednak czasem jest to bardzo trudne. W prasie pojawiają się różne informacje - najlepszym sposobem na ich potwierdzenie są zdjęcia, na których widać żołnierzy GROM-u z bronią. Nierzadko zdjęcia te nie są powszechnie dostępne, dlatego ktoś może zarzucić, że nigdzie nie pojawiają się informacje o tym, że Jednostka korzystała czy też nadal korzysta z Tantali, Onyksów, Beryli, Mk 23 SOCOM Model 0 i innych modeli broni.3
Broń osobistą komandosi wybierają z kilku typów dostępnych w Jednostce. W cenie jest przede wszystkim jej niezawodność. Do tego dochodzi pistolet maszynowy / karabinek, granatnik, strzelba gładkolufowa. Broń zależy od roli, jaką człowiek pełni w swojej sekcji oraz od konkretnie wykonywanego zadania. W sekcji zawsze musi być komplet uzbrojenia - opowiada oficer GROM-u.4

Pistolety używane przez komandosów GROM-u to głównie: Rodzina pistoletów HK USP H&K USP, USP Expert i Mk 23 SOCOM Model 0, kal. 11,43 mm, Glock 17 (używany w Polsce m.in. przez policję, os żw, abw), Glock 17T (przystosowany do strzelania wyłącznie amunicją FX), 5,7mm FN Five Seven. Jednostka ma na wyposażeniu również inne pistolety, część z nich nie jest już stosowana: Browning High Power, CZ 85, SIG-Sauer P228, rewolwer Smith & Wesson kal.38 cala, Desert Eagle.
Mk 23 SOCOM Model 0 jest to duża broń więc nie można jej używać jako typowej broni zapasowej. Powstała specjalnie do wykorzystania z tłumikiem i modułem celowniczym (laser widzialny i widzialny tylko przy użyciu gogli noktowizyjnych, latarka). Broń powstała poprzez rozwój pistoletu H&K USP. Do H&K USP może być montowany specjalny kompensator Match, który umożliwia dokładne i szybkie strzelanie. Redukuje on m.in. odrzut.5

Pistolety maszynowe to rodzina pistoletów H&K MP5 (MP5A3, M5SD z tłumikiem używany m.in. przez płetwonurków, MP5K - stosowany przy ochronie VIP-ów, MP5A4), belgijski 5,7mm FN P90. Na początku istnienia jednostka używała izraelskich pistoletów maszynowych rodziny UZI i polskiego Glauberyt. Pistolety maszynowe dzięki małym gabarytom są doskonałe do walki w pomieszczeniach zamkniętych. MP5SD jest podstawową bronią płetwonurków.6

Karabinki szturmowe mają także bogatą reprezentację. Jednostka zaczynała od polskiej broni produkowanej przez zakłady "Łucznik", np. 5,45mm Onyks, 5,45mm Tantal -szybko jednak zostały wyparte przez broń produkcji zachodniej. Przez pierwsze lata podstawą były radzieckie AKMS 7,62mm - stosowane podczas misji we Wschodniej Slawonii. Jednostka posiada niewielką ilości karabinków kalibru 5,56mm (w celach zapoznawczych), m.in.: H&K G36, H&K G36k, SIG-Sauer 551, FN-F2000 w wersji Tactical z granatnikiem 40mm FN EGL, Steyu AUG. Obecnie podstawową bronią jest amerykański karabinek M4 z szynami montażowymi R.I.S produkcji Knight's Armament i Bushmaster, oraz ich zmodernizowane wersje produkcji niemieckiej Heckler & Koch czyli HK416D145RS i HK416D10RS 7

Strzelcy wyborowi mają do wyboru: Mauser 86, Mauser SP 66, H&K PSG1, Remington M700, M21kal. 308 cala, 7,62mm KAC SR-25 z kolbą MagPul Gen. 1 PRS Precision Rifle Stock. 8,6mm AI AWM-F, SWD Dragunow - używane na początku istnienia Jednostki, obecnie wycofane z użytku, oraz ciężkie PGM Hecate II kal. 12.7x99 mm i McMillan .50, 12,7mm Barett M107. Jednostka dysponuje również karabinem snajperskim CheyTac M-200-C strzelający nabojem .408 CheyTac. Dzięki specjalnej amunicji, wielkokalibrowymi karabinami można przebijać ściany (np. przydatne jest to chociażby do likwidowania przeciwnika ukrywającego się za ścianą), silniki i kuloodporne szyby. Snajperzy formacji testowali także polski Wielkokalibrowy Karabin Wyborowy Wilk kal. 12,7x99 mm - nie ma go jednak na wyposażeniu Jednostki.8
Każdy karabin jest dopasowany do indywidualnych cech właściciela: jego wzrostu, budowy, długości palców, wagi ciała. Od tego zależy np. odległość lunety od oka czy wyważenie broni. Snajper nie odda jej nikomu - mówi komandos.9

Jednostka ma na swoim stanie także ręczne karabiny maszynowe RKM PK. Zapewnia on ciężkie wsparcie ogniowe. Znajduje się on na wyposażeniu m.in. grup abordażowych oddziału wodnego. Ostatnio Jednostka zakupiła karabiny FN 5,56mm Minimi Para 5,56mm i 7,62mmx51 Minimi TR.8

. Ciężkie wsparcie zapewniają 12,7mm wkm M2HB QCB firmy Manroy i 12,7mm NSW.

Granatniki wykorzystywane przez komandosów to: szwedzki ciężki granatnik przeciwpancerny SAAB Bofors Carl Gustaw M3 kal. 84mm, H&K MZP-1 kal. 40mm, Pallad, podwieszany pod M4 A1 granatnik M 203 kal. 40mm, do karabinków HK416 podwieszane są granatniki 40mm AG HK416. Radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny RPG-7 i polski RPG 76 Komar zostały zastąpione nowszymi konstrukcjami takimi jak szwedzkie AT-4. 10 GROM jako jedna z pierwszych jednostek w Polsce stała się użytkownikiem przeciwpancernych pocisków kierowanych SPIKE.

. Na wyposażeniu GROMu znajdują się również moździerze 60mm LM-60K krajowej produkcji.

Strzelba: Remington 870 shotguns. Służy m.in. do odstrzeliwania zamków w drzwiach.11

Flashbangi (czyli granaty hukowo-błyskowe), m.in.: Flashbang NIKO, P1, P2-II, a ostanio głównie P1A6 . Są one bardzo przydatne przy uwalnianiu zakładników z pomieszczeń. Służą do ogłuszania, oślepiania i dezorientowania przeciwnika, co daje cenne sekundy przy uwalnianiu zakładników. Wybuchają po ok. 1,5s (w zależności od wersji) od puszczenia łyżki i wybuchają z hukiem ok 170 dB, czyli na granicy wytrzymałości ludzkiego ucha. Flashbangi NIKO - koloru zielonego – produkcji niemieckiej. Są małe, mieszczą się w dłoni. Występują w wersji jedno i wielohukowej. Można do nich podczepić zbiorniki z gasem łzawiącym CS. P1, P1A6 i P2-II są produkcji czeskiej.12

Na wyposażeniu są również standardowe w wojsku polskim granaty bojowe F1 i RG42, granaty dymne oraz z gazem CS.

Wraz z bronią stosowane są różnego typu celowniki mechaniczne, optyczne (ACOQ, ELCAN Specter DR), laserowe (np. AN/PEQ-2, AN/PEQ-15A), noktowizyjne, termowizyjne, holograficzne (np. EoTech 551 i 553) i kolimatorowe (np. M 68 Aimpoint, czy Reflex 11). Montowane są także różnego typu latarki (głównie Surfire, Maglite). Dla ułatwienia manewrowania bronią, podczepiane są dodatkowe rączki. Komandosi użwają głównie amunicji niemieckiej, kiedyś korzystali z fińskiej i czeskiej.
Zanim wejdzie na uzbrojenie, operatorzy muszą ją przetestować. To oznacza wystrzelenie dziesiątek tysięcy nabojów - mówi komandos.13

Typologia mundurów, sprzętu i dodatków jest następująca: do taktyki zielonej (do misji w lesie), czarnej (w mieście) i niebieskiej (w wodzie). Istnieje opinia, że komandosi GROM-u mogą samodzielnie dobierać uzbrojenie jakie zabiorą na akcję. Jest to niezupełnie prawda. Mają pewną możliwość w wyborze uzbrojenia, są jednak ograniczeni przez pewne wyznaczone i sprawdzone "ramy czy też schematy" - nie może być tak, że każdy ma inny rodzaj amunicji, magazynków itp. Mogą samodzielnie wybierać natomiast mundury i oporządzenie w jakim będą wykonywać zadania dlatego trudno jest mówić o standardowym uzbrojeniu i wyposażeniu. Doskonale jest widać to na zdjęciach komandosów po akcji w porcie Umm Kasr i innych zdjęciach z Iraku. Bardzo rzadko można zobaczyć kilku jednakowo wyposażonych operatorów. Przykładowo może ono wyglądać tak:

Taktyka zielona - do misji w lesie i terenie otwartym

Kapelusz lub czapka, który jest łatwiej zamaskować niż hełm. By zakryć twarz, którą łatwo jest wypatrzeć maluje się ją specjalnymi farbkami lub zakłada balaklawę (kominiarkę) - , podobnie zamaskować trzeba wszelkie odsłonięte części ciała, np. dłonie. Plecak (m.in. ALICE, Bergen 120L, polski zasobnik piechoty górskiej 100L) zawierający wyposażenie zapewniające samodzielne przeżycie w trakcie wykonywania misji (dobierane w zależności od pory roku, warunków klimatycznych, charaktery misji). Do jednego z boków może być przyczepiona karimata, natomiast do drugiego namiot. Polski mundur wykonany z tkaniny "snajper" (polski odpowiednik tkaniny ripstop), pas i szelki produkcji amerykańskiej (lub kamizelka taktyczna), nóż wieloczynnościowy i nóż komandosa, busola lub kompas, ładownice na zapasowe magazynki, 1 litrowa manierka produkcji amerykańskiej lub camelbak, amerykańska sucha racja żywnościowa MRE, karabinek szturmowy M4A1 kalibru 5,56 mm z magazynkiem o pojemności 30 nabojów, także z podwieszonym amerykańskim granatnikiem M 203, niemiecki pistolet H&K USP kalibru 9 mm z magazynkiem o pojemności 15 nabojów, obuwie do trudnych warunków terenowych.14

Uzbrojenie i wyposażenie komandosów zielonej taktyki (FOT. WFS GROM)

Taktyka czarna - do misji w terenie zurbanizowanym

Operator GROMu podczas działań posiada np.: kask ochronny bądź hełm balistyczny, gogle ochronne, kombinezon nomeksowy, rękawice taktyczne,kominiarkę z nomexu bąd ź kevlaru, maska przeciwgazowa, , kamizelkę kuloodporną i taktyczną (w niej m.in. zapas amunicji i granatów), radiostację z zestawem słuchawkowym, osobisty pakiet pierwszej pomocy, noktowizor, manierkę lub camelbaka, nóż bojowy, nakolanniki i nałokietniki. Broń główna (karabinek lub pistolet maszynowy), broń boczna (pistolet), broń wsparcia (np. strzelba gładkolufowa).15

Uzbrojenie i wyposażenie komandosów czarnej taktyki (FOT. WFS GROM)

Taktyka niebieska - do operacji antyterrorystycznych i specjalnych na morzu

Francuski aparat tlenowy o obiegu zamkniętym OXY-NG2, -NG3 (niektóre źródła podają, że są to aparaty OXY NG Frog i OXY-MIX) - podczas jego używania pęcherzyki powietrza nie wydostają się na powierzchnię, zapewniając w ten sposób skrytość działania, skafander suchy, rękawice i kaptur z tkaniny neoprenowej, gogle ochronne, kamizelka ABA-Modular oraz polska czarna kamizelka ze skóry firmy Baza, kaski Pro-Tec , kamizelka ratunkowo-wypornościowa MDB, sprzęt do podwodnej łączności bezprzewodowej oraz urządzenie, dzięki któremu można namierzyć obiekt będący celem nurkowania, noktowizor indywidualny, nóż nurka, amerykańska konsola nawigacyjna TAC 100, wraz z kompasem, komputerem wskazującym głębokość, czas zanurzenia, dekompresję, wodoszczelny zasobnik indywidualny, uprząż, pozwalającą podpiąć się nurkowi np. do pojazdu podwodnego, nóż wieloczynnościowy, pistolet maszynowy MP5 SD kal. 9 mm - dodatkowo wyposażony w oświetlenie taktyczne, laserowy wskaźnik celu lub celownik holograficzny, pistolet osobisty H&K USP kalibru 9 mm z oświetleniem taktycznym, amerykańskie buty Jungle, ładownica operacyjna mieszcząca kilka zapasowych magazynków, płetwy.16

Uzbrojenie i wyposażenie komandosów niebieskiej taktyki (FOT. WFS GROM)

Oddziały abordażowe wyposażone są w suche skafandry, ABA-Modular lub polskie czarne kamizelki ze skóry firmy Baza. Na zdjęciach z sesji zdjęciowych dla różnego rodzaju czasopism oddziały abordażowe wyposażone były w kamizelki ABA-Modular i Baza. Natomiast podczas działań w Iraku i Zatoce Perskiej można zaobserwować operatorów w Moratexach, TAC-V1-N-A, LBV-D - często były one przerabiane samodzielnie przez operatorów. Kaski Pro-Tec i pistolety maszynowe MP5 SD, gogle ochronne, torby na linę lub ładunki wybuchowe, nomeksowe lub skórzane rękawiczki, kominiarkę, radiostację firmy Motorola, mikrofon i słuchawki do łączności między poszczególnymi członkami grupy szturmowej, granaty hukowo-błyskowe, nakolanniki i nałokietniki, spinki plastikowe (używane jako kajdanki). Środkiem transportu są m.in. 9 metrowe łodzie, rozwijające prędkość do 50 węzłów. Łódź wyposażona jest w radio, GPS i karabin maszynowy PK. Komandosi używają również dwuosobowych kajaków. Do walki na lądzie oddział morski stosuje granatowe kombinezony nomeksowe, skórzane kamizelki taktyczne firmy Baza i ABA-Modular, hełmy balistyczne i różne warianty MP5 lub M4A1 (w taką broń wyposażeni byli żołnierze szturmujący terminale naftowe w porcie Umm Kasr w Iraku).17

Wyposażenie znajdujące się na składzie jednostki to m.in.:

Do ochrony głowy stosowane są m.in.: kaski ochronne Pro-Tec, brytyjski hełm balistyczny RBR Paratroop MkV, hełm Combat Helmet,18, hełm Piorun, TC2002 stepcut.

Kamizelka zintegrowana z systemem szybkiego wypięcia produkcji Janysportu

Kamizelki: kuloodporne, taktyczne np. TAC-V1-N-A koloru zielonego, TAC-V10-SF, ABA-Modular) , czarna kamizelka ze skóry firmy Baza, LBV-D, kamizelka dyspozycyjna firmy Moratex, obecnie głównie modułowy zestaw oporządzenia norweskiej firmy NFM składający się z: zintegrowane kamizelki taktyczne (Grizzly), chest riga, pasoszelek, które zastępują podobne produkty firm Janysport (modułowe oporządzenie sił specjalnych MOSS25) i Moratex (kamizelka zintegrowana Piorun), które powstałe przy współpracy żołnierzy Gromu. Oporządzenie jest wykonane w modułowym standardzie PALS/MOLLE. .19
W Jednostce stosowana jest szeroka gama mundurów, począwszy od polskich na amerykańskich skończywszy. Podstawowym mundurem jest standardowy w wojsku polskim 127/MON w kamuflażu pantera (zwany potocznie Uniformem Skoczka - US, wz..93) również w wersji letniej z tkaniny snajper i pustynnej w kamuflaż pustynna pantera. Kamuflaż pantera został opracowany pierwotnie na potrzeby Gromu, pó źniej przyjęto go na wyposażenie całego wojska polskiego. Jednostka posiada również mundury w kamuflazu pantera o kroju odmiennym od ogólnowojskowych. W 2007 roku na wyposażeniu weszły mundury w kamuflażu zbliżonym do amerykanskiego Multicamu (wzór maskujący stworzony przez amerykańską firmę Crye Precision) i zielonym wyprodukowane przez firmę KAMA w oparciu o wzór opracowany w jednostce. W trudne warunki atmosferyczne noszona jest odzież termoaktywna oparta na bieli źnie oddychającej, polarze / windstoperze, mundurze z gore-texu. W wyjątkowo zimnym klimacie stosowane są lekkie kurtki puchowe. Początkowo stosowano amerykańskie mundury gore-texowe, po kilku latach opracowano specjalne mundury gore-texowe dla Gromu w kamuflaż Pantera. Niedługo potem weszły na wyposażenie reszty wojska polskiego. Mundur noszony przez Jednostkę różni się od standardowego wz. 128/MON. Skoczkowie spadochronowi mają kombinezony z gore-texu i windstoperu w kolorze zielonym, chroniące przed wyziębieniem organizmu przy skoku z dużej wysokości. Operatorzy czarnej taktyki stosują kombinezony z tkanin trudnopalnych. Na samym początku (po kontaktach z Amerykanami) stosowano amerykańskie kombinezony lotnicze z nomexu CWU-27/P. Po kontaktach szkoleniowych z SASem jednostka zaczeła stosować specjalistyczne kombinezony w kolorze granatowym i czarnym z nomexu produkcji Moratexu noszące nazwę ,,kombinezon sił specjalnych". Najnowszy nabytek to ,,kombinezon taktyczny z tkaniny trudnopalnej" pierwotnie produkcji NFMu (w kolorze zielonym uszyte z nomexu), a obecnie KAMA (zielone i czarne uszyte z kermelu). Snajperzy oprócz robionych specjalnie dla nich mundurów maskujących, stosują głównie maskołatami "ghille suit" robionymi przez siebie. Mundurem galowym oficerów GROM-u był mundur garnizonowy wz.36 w kolorze khaki, takiego samego kroju był również mundur garnizonowy wieczorowy koloru granatowego. Obecnie obowiązuje standardowy mundur galowy wojska polskiego. Do tego popielaty beret na pamiątkę Cichociemnych.
20

Obuwie dostosowane jest do różnych warunków klimatycznych, każdy operator ma po kilka par. Na samym początku GROM posiadał standardowe trzewiki żołnierskie wz. 919 (tzw. Desanty, skoczki, józefy). W cięzkich warunkach terenowych są stosowane m.in. Obuwie niemieckiej firmy Meindl, polskie buty Combat (w odmianie dla GROMu) firmy Kupczak's Product. W lato, zwłaszcza w terenach podmokłych m.in. Amerykańskie buty Jungle, które bardzo szybko schną (na misje do Haiti przydziolono gromowcom polskie buty pustynne, które się całkowicie nie sprawdziły). Na tereny pustynne jednostka stosuje obecnie głównie niemieckie All Terrain firmy Meindl, wcześniej amerykańskie deserty. Początkowo jednostka posiadała polskie buty pustynne (tzw. Osiołki) proodukcji Protektora, ich ulepszony model był stosowany w niewielkim stopniu podczas misji w Afganistanie. Do terenów zurbanizowanych, gdzie liczy się lekkość buta, ciche poruszanie, bezproblemowe bieganie żołnierze stosują obecnie głównie niemieckie GSG-9 produkcji Adidasa (jest to specjalistyczne obuwie zaprojektowane na potrzeby niemieckiej legendarnej jednostki GSG-9), oraz podobne do nich amerykańśkie Bates Enforcer Falcon. Wcześniej były to m.in. brytyjskie Hi-Tec Magnum, Na wielu zdjęciach z ćwiczeń widać gromowców w butach COMBAT, choć nie są najlepsze do poruszania się po budynkach. Ostatecznego wyboru jakich butów użyć w danej sytuacji podejmuje operator, dlatego niektórzy z nich chodzi w butach kupionych prywatnie.
Gdy powstał GROM, chodziliśmy w "Józefach". Potem zaczęliśmy korzystać z butów z membraną GORE-TEX, Hi-Teków, a nawet butów Adidasa do działań specjalnych. Następnie dostaliśmy 30 par butów z krotoszyńskiej wytwórni Bogdana Kupczaka. Po wielu testach uznaliśmy, że w Europie nie ma lepszych butów. Zresztą widziałem też Amerykanów chodzących w "Kupczakach" - opowiada komandos GROM-u. (komandos mógł pomylić kupczaki z butami firmy Lowa która szyję ten sam model buta)
Komandosom nie udało się "zniszczyć" Kupczaków nawet w ciągu pół roku intensywnego szkolenia. Próbowali je w wodzie, w czasie zjazdów po linie, biegania, kopania, w temp. od -20 do +30 stopni Celsjusza. Kupczaki to jedyne buty jakie nie przemokły na selekcji.21

Na wyposażeniu jednostki znajduje się także najnowoczęśniejszy w wojsku polskim sprzęt łączności jawnej i utajnionej (m.in. Motorola).22

Środkami transportu jednostki są samochody Toyota Hillux, Mercedes G i Land Rover Defender, Hummer. Na wyposażeniu są także samochody cywilne transportowe, jednak niewiele o nich wiadomo. Natomiast w Iraku i Afganistanie żołnierze GROM-u korzystają m.in. z Hummerów użyczonych przed Amerykanów. GROM posiadał także własny śmigłowiec W-3RM Anakonda. Niestety po wypadku nie nadawał się on już do służby. Teraz jednostka korzysta głównie ze śmigłowców 25. Brygady Kawalerii Powietrznej - PZL W3W Sokół, Mi-17, Mi-8. Po zlikwidowaniu w Jednostce etatów pilotów śmigłowców, których trening prowadzony był m.in. w Stanach Zjednoczonych i obejmował działania specjalne tj. latanie w warunkach nocnych na małej wysokości, precyzyjne naprowadzanie i ewakuację desantu z wrogiego terenu, ich zadania miała przejąć jedna z eskadr 25. Brygady Kawalerii Powietrznej - niestety nie wiem czy tak się stało. Do statycznych skoków spadochronowych używane są standardowe w wojsku polskim spadochrony D5/AD-95 (konstrukcji radzieckiej), z zapasem w postaci AZ-95. W nauce sfowobdego skakania używa się spadochronów L2. Dla skoków swobodnych i w tandemie stosuje się spadochrony Vector 3 SF, Falcon, RAMAIR. W skokach HAHO i HALO GROM używa systemów PHAROS i OXYCON produkcji amerykańskiej firmy Para Flight, ostatnio jednostka zakupiła spadochrony SOV (Specjal Operation Vector) należące do najnowocześcniejszych na świecie w swojej klasie. Bezpieczeństwo zapewnia system ratunkowy Airtec Cypros25 . Na potrzeby skoków z dużej wysokości gdzie temperatura jest grubo poniżek Oo C GROMowcy używają kombinezonów z GORE-TEXu w kamuflaż pantera, oraz zaprojektowanych przez nich samych kombinezonów wykonanych z GORE-TEXu i Windstopperu w kolorze khaki, szytych dla nich przez firmę SUMMIT24 . Natomiast oddział wodny GROM-u dysponuje najszybszymi w Polsce obiektami pływającymi.23

Przypisy

  1. Jarosław Rybak, Eksportowi żołnierze, "Żołnierz Polski", styczeń-luty 2003 nr 1-2, s. 13.
    2. http://www.gentleman.pl/06.2002/czarno.shtml.
    3. http://acn.waw.pl/grom1.
    4. Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska Zbrojna", nr 48, 2003.
    5. Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. , Hubert Królikowski, "Wojskowa Formacja Specjalna GROM...", s.176, Carl Schulze, GROM Poland's elite counter-terrorist force, "Combat & Survival", kwiecień 2002, nr 4, http://acn.waw.pl/grom1, Ireneusz Chloupek, Kierunek: Afganistan, MMS Komandos, styczeń 2002, nr 1, s 11.
    6. Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. , Hubert Królikowski, op. cit. s. 176, Carl Shulze, op. cit., http://czat.wp.pl/zapis.html?T[page]=4&id_czata=172.
    7. Hubert Królikowski, op. cit., Carl Shulze, op. cit.
    8. Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. , Hubert Królikowski, "Wojskowa Formacja Specjalna GROM...", s. 176, Carl Shulze, op. cit.
    9. Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska Zbrojna", nr 48, 2003.
    10. Hubert Królikowski, "Wojskowa Formacja Specjalna GROM..." s. 176 Carl Shulze, Combat & Survivial, kwiecień 2002, nr 4.
    11. Carl Shulze, op. cit.
    12. http://acn.waw.pl/grom1.
    13. Carl Shulze, op. cit., Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska Zbrojna", nr 48, 2003.
    14. Jarosław Rybak, op. cit., s. 18, Hubert Królikowski op. cit. s. 192-194, http://acn.waw.pl/grom1.
    15. Jarosław Rybak, op. cit., s. 19, Hubert Królikowski op. cit. s. 176, Andrzej Wojtas, Równanie... w dół, "MMS Komandos", lipiec-sierpień 2000, nr 7-8, s. 10, http://acn.waw.pl/grom1.
    16. Jarosław Rybak, op. cit., s. 19 , Hubert Królikowski op. cit. s. 196-199, http://acn.waw.pl/grom1.
    17. Hubert Królikowski, op. cit. s. 196.
    18. Hubert Królikowski op. cit. s. 176, Ireneusz Chloupek, Hełmy dla GI'S, "MMS Komandos", maj 2003, nr 5. http://acn.waw.pl/grom1.
    19. Hubert Królikowski op. cit. s. 176, http://acn.waw.pl/grom1.
    20. Hubert Królikowski op. cit. s. 196-199, http://acn.waw.pl/grom1.
    21. Ibidem, Jarosław Rybak, Inna selekcja, Jarosław Rybak, "Komandosi. Jednostki specjalne wojska polskiego", s. 115.
    22. Ibidem.
    23. Ibidem, Carl Shulze, op. cit., Andrzej Walentek, GROM traci ludzi, "Życie Warszawy", nr 29, 4 lutego 2003..
    24. Aleksander Rawski, Kosmiczna konstrukcja, "Polska Zbrojna", nr 50 (464), 11 grudnia 2005, http://www.summit.pl
    25. Carl Schulze, Grom Poland's Counter-Terrorist Force, "Special Ops. Journal of the elite forces & swat units”, vol.23, Carl Shulze, Le GROM, l'unite antiterroriste polonaise, "RAIDS", nr. 197, październik 2002, Aleksander Rawski, Kosmiczna konstrukcja, "Polska Zbrojna", nr 50 (464), 11 grudnia 2005