|
|
|
|
Uzbrojenie i
wyposażenie
Wyposażenie i
uzbrojenie jakim dysponuje oddział wskazuje, że Jednostka
częściej współpracuje z formacjami z NATO niż Wojska Polskiego.
Często nie spotyka się go w innych jednostkach naszej armii.1
Oczywiście część wyposażenia to standardowe uzbrojenie i
wyposażenie jednostek WP, jednak większość sprzętu nie jest
spotykana nigdzie indziej. Wszystko po to by żołnierze w
czasie szkolenia i realizacji zadań mieli zapewniony maksymalny
poziom bezpieczeństwa i możliwość skutecznego wykonywania misji
bojowych, "żeby oni po prostu mogli wyjechać i wracać
bezpiecznie z najtrudniejszych misji".2
Zmieniało się ono na przestrzeni lat. W miarę jak Jednostka się
rozwijała, unowocześniano i rozszerzano jej wyposażenie - dlatego
część przedstawionego tu wyposażenia nie jest już w użyciu.
Informacje tu podane mogą oczywiście odbiegać od rzeczywistości,
dlatego części z tych informacji nie powinno się traktować jako
absolutnie pewnych. Staramy się wyeliminować wszelkiego rodzaju
błędy, jednak czasem jest to bardzo trudne. W prasie pojawiają
się różne informacje - najlepszym sposobem na ich potwierdzenie
są zdjęcia, na których widać żołnierzy GROM-u z bronią. Nierzadko
zdjęcia te nie są powszechnie dostępne, dlatego ktoś może
zarzucić, że nigdzie nie pojawiają się informacje o tym, że
Jednostka korzystała czy też nadal korzysta z Tantali, Onyksów,
Beryli, Mk 23 SOCOM Model 0 i innych modeli broni.3
Broń osobistą komandosi wybierają z kilku typów
dostępnych w Jednostce. W cenie jest przede wszystkim jej
niezawodność. Do tego dochodzi pistolet maszynowy / karabinek, granatnik,
strzelba gładkolufowa. Broń zależy od roli, jaką człowiek pełni w
swojej sekcji oraz od konkretnie wykonywanego zadania. W sekcji
zawsze musi być komplet uzbrojenia - opowiada oficer GROM-u.4
Pistolety używane
przez komandosów GROM-u to głównie: Rodzina pistoletów HK USP H&K
USP, USP
Expert i Mk
23 SOCOM Model 0, kal. 11,43 mm, Glock
17 (używany w Polsce m.in. przez policję, os żw, abw), Glock
17T (przystosowany do strzelania wyłącznie
amunicją FX), 5,7mm FN Five Seven. Jednostka ma na wyposażeniu również inne pistolety, część z nich nie jest już stosowana: Browning
High Power, CZ
85, SIG-Sauer
P228, rewolwer Smith & Wesson kal.38 cala,
Desert Eagle. Mk 23 SOCOM Model 0 jest to duża broń więc nie
można jej używać jako typowej broni zapasowej. Powstała
specjalnie do wykorzystania z tłumikiem i modułem celowniczym
(laser widzialny i widzialny tylko przy użyciu gogli
noktowizyjnych, latarka). Broń powstała poprzez rozwój pistoletu
H&K USP. Do H&K USP może być montowany specjalny
kompensator Match,
który umożliwia dokładne i szybkie strzelanie. Redukuje on m.in.
odrzut.5
Pistolety
maszynowe to rodzina pistoletów H&K
MP5 (MP5A3,
M5SD
z tłumikiem używany m.in. przez płetwonurków, MP5K
- stosowany przy ochronie VIP-ów, MP5A4), belgijski 5,7mm FN P90. Na początku istnienia jednostka używała izraelskich pistoletów maszynowych rodziny UZI i polskiego Glauberyt.
Pistolety maszynowe dzięki małym gabarytom są doskonałe do walki w
pomieszczeniach zamkniętych. MP5SD jest
podstawową bronią płetwonurków.6
Karabinki szturmowe
mają także bogatą reprezentację. Jednostka zaczynała od polskiej broni produkowanej przez
zakłady "Łucznik", np. 5,45mm Onyks, 5,45mm Tantal -szybko jednak zostały wyparte przez broń
produkcji zachodniej. Przez pierwsze lata podstawą były radzieckie AKMS 7,62mm -
stosowane podczas misji we Wschodniej Slawonii. Jednostka posiada niewielką ilości karabinków kalibru 5,56mm (w celach zapoznawczych), m.in.: H&K
G36, H&K
G36k, SIG-Sauer 551, FN-F2000 w wersji Tactical z granatnikiem 40mm FN EGL, Steyu AUG. Obecnie podstawową bronią jest amerykański karabinek
M4 z szynami montażowymi R.I.S produkcji Knight's Armament i Bushmaster, oraz ich zmodernizowane wersje produkcji niemieckiej Heckler & Koch czyli HK416D145RS i HK416D10RS 7
Strzelcy wyborowi
mają do wyboru: Mauser 86, Mauser SP 66, H&K
PSG1, Remington M700, M21kal. 308 cala, 7,62mm KAC SR-25 z kolbą MagPul Gen. 1 PRS Precision Rifle Stock. 8,6mm AI AWM-F,
SWD
Dragunow - używane na początku istnienia
Jednostki, obecnie wycofane z użytku, oraz ciężkie PGM
Hecate II kal. 12.7x99 mm i McMillan .50, 12,7mm Barett M107. Jednostka dysponuje również karabinem snajperskim
CheyTac M-200-C strzelający nabojem .408 CheyTac. Dzięki specjalnej amunicji, wielkokalibrowymi karabinami można przebijać ściany (np. przydatne jest
to chociażby do likwidowania przeciwnika ukrywającego się za
ścianą), silniki i kuloodporne szyby. Snajperzy formacji
testowali także polski Wielkokalibrowy
Karabin Wyborowy Wilk kal. 12,7x99 mm - nie ma go
jednak na wyposażeniu Jednostki.8 Każdy karabin
jest dopasowany do indywidualnych cech właściciela: jego wzrostu,
budowy, długości palców, wagi ciała. Od tego zależy np. odległość
lunety od oka czy wyważenie broni. Snajper nie odda jej nikomu -
mówi komandos.9
Jednostka ma na
swoim stanie także ręczne karabiny maszynowe RKM PK.
Zapewnia on ciężkie wsparcie ogniowe. Znajduje się on na
wyposażeniu m.in. grup abordażowych oddziału wodnego. Ostatnio
Jednostka zakupiła karabiny FN
5,56mm Minimi Para 5,56mm i 7,62mmx51 Minimi TR.8 . Ciężkie wsparcie zapewniają 12,7mm wkm M2HB QCB firmy Manroy i 12,7mm NSW.
Granatniki
wykorzystywane przez komandosów to: szwedzki ciężki granatnik
przeciwpancerny SAAB Bofors Carl
Gustaw M3 kal. 84mm, H&K
MZP-1 kal. 40mm, Pallad,
podwieszany pod M4 A1 granatnik M
203 kal. 40mm, do karabinków HK416 podwieszane są granatniki 40mm AG HK416. Radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny
RPG-7 i polski RPG 76 Komar zostały zastąpione nowszymi konstrukcjami takimi jak szwedzkie AT-4. 10 GROM jako jedna z pierwszych jednostek w Polsce stała się użytkownikiem przeciwpancernych pocisków kierowanych SPIKE. . Na wyposażeniu GROMu znajdują się również moździerze 60mm LM-60K krajowej produkcji.
Strzelba:
Remington 870 shotguns. Służy m.in. do odstrzeliwania zamków w
drzwiach.11
Flashbangi (czyli
granaty hukowo-błyskowe), m.in.: Flashbang
NIKO, P1, P2-II, a ostanio głównie P1A6 . Są
one bardzo przydatne przy uwalnianiu zakładników z pomieszczeń.
Służą do ogłuszania, oślepiania i dezorientowania przeciwnika, co
daje cenne sekundy przy uwalnianiu zakładników. Wybuchają po ok.
1,5s (w zależności od wersji) od puszczenia łyżki i wybuchają z
hukiem ok 170 dB, czyli na granicy wytrzymałości ludzkiego ucha.
Flashbangi NIKO - koloru zielonego – produkcji niemieckiej.
Są małe, mieszczą się w dłoni.
Występują w wersji jedno i wielohukowej. Można do nich podczepić
zbiorniki z gasem łzawiącym CS. P1, P1A6 i
P2-II są produkcji czeskiej.12
Na wyposażeniu są
również standardowe w wojsku polskim granaty bojowe F1 i RG42,
granaty dymne oraz z gazem CS.
Wraz z bronią
stosowane są różnego typu
celowniki mechaniczne, optyczne (ACOQ, ELCAN Specter DR), laserowe (np. AN/PEQ-2, AN/PEQ-15A),
noktowizyjne, termowizyjne, holograficzne (np. EoTech 551 i 553) i kolimatorowe (np. M
68 Aimpoint, czy Reflex 11). Montowane są także różnego typu
latarki (głównie Surfire, Maglite). Dla ułatwienia manewrowania
bronią, podczepiane są dodatkowe rączki. Komandosi użwają głównie
amunicji niemieckiej, kiedyś korzystali z fińskiej i czeskiej.
Zanim wejdzie na uzbrojenie, operatorzy muszą ją
przetestować. To oznacza wystrzelenie dziesiątek tysięcy nabojów
- mówi komandos.13
Typologia
mundurów, sprzętu i dodatków jest następująca: do taktyki
zielonej (do misji w lesie), czarnej (w mieście) i niebieskiej (w
wodzie). Istnieje opinia, że komandosi GROM-u mogą samodzielnie
dobierać uzbrojenie jakie zabiorą na akcję. Jest to niezupełnie
prawda. Mają pewną możliwość w wyborze uzbrojenia, są jednak
ograniczeni przez pewne wyznaczone i sprawdzone "ramy czy
też schematy" - nie może być tak, że każdy ma inny rodzaj
amunicji, magazynków itp. Mogą samodzielnie wybierać natomiast
mundury i oporządzenie w jakim będą wykonywać zadania dlatego
trudno jest mówić o standardowym uzbrojeniu i wyposażeniu.
Doskonale jest widać to na zdjęciach komandosów po akcji w porcie
Umm Kasr i innych zdjęciach z Iraku. Bardzo rzadko można zobaczyć
kilku jednakowo wyposażonych operatorów. Przykładowo może ono
wyglądać tak:
Taktyka zielona -
do misji w lesie i terenie otwartym
Kapelusz lub
czapka, który jest łatwiej zamaskować niż hełm. By zakryć twarz,
którą łatwo jest wypatrzeć maluje się ją specjalnymi farbkami lub
zakłada balaklawę
(kominiarkę) - , podobnie zamaskować trzeba
wszelkie odsłonięte części ciała, np. dłonie. Plecak (m.in. ALICE,
Bergen 120L, polski zasobnik piechoty górskiej 100L) zawierający
wyposażenie zapewniające samodzielne przeżycie w trakcie
wykonywania misji (dobierane w zależności od pory roku, warunków
klimatycznych, charaktery misji). Do jednego z boków może być
przyczepiona karimata, natomiast do drugiego namiot. Polski
mundur wykonany z tkaniny "snajper" (polski odpowiednik
tkaniny ripstop), pas i szelki produkcji amerykańskiej (lub
kamizelka taktyczna), nóż wieloczynnościowy i nóż komandosa,
busola lub kompas, ładownice na zapasowe magazynki, 1 litrowa
manierka produkcji amerykańskiej lub camelbak, amerykańska sucha
racja żywnościowa MRE, karabinek szturmowy M4A1 kalibru 5,56 mm z
magazynkiem o pojemności 30 nabojów, także z podwieszonym
amerykańskim granatnikiem M 203, niemiecki pistolet H&K
USP kalibru 9 mm z magazynkiem o pojemności 15
nabojów, obuwie do trudnych warunków terenowych.14
Taktyka czarna -
do misji w terenie zurbanizowanym
Operator GROMu podczas działań posiada np.: kask ochronny bądź hełm balistyczny, gogle
ochronne, kombinezon nomeksowy, rękawice
taktyczne,kominiarkę
z nomexu bąd ź kevlaru, maska przeciwgazowa,
, kamizelkę kuloodporną i taktyczną (w niej m.in. zapas amunicji i granatów), radiostację z zestawem słuchawkowym, osobisty pakiet pierwszej pomocy, noktowizor, manierkę lub camelbaka, nóż bojowy, nakolanniki i nałokietniki.
Broń główna (karabinek lub pistolet maszynowy), broń boczna (pistolet), broń wsparcia (np. strzelba gładkolufowa).15
Taktyka niebieska
- do operacji antyterrorystycznych i specjalnych na morzu
Francuski aparat
tlenowy o obiegu zamkniętym OXY-NG2, -NG3 (niektóre źródła
podają, że są to aparaty OXY NG Frog i OXY-MIX) - podczas jego
używania pęcherzyki powietrza nie wydostają się na powierzchnię,
zapewniając w ten sposób skrytość działania, skafander suchy,
rękawice i kaptur z tkaniny neoprenowej, gogle
ochronne, kamizelka ABA-Modular
oraz polska czarna
kamizelka ze skóry firmy Baza, kaski
Pro-Tec , kamizelka ratunkowo-wypornościowa MDB,
sprzęt do podwodnej łączności bezprzewodowej oraz urządzenie,
dzięki któremu można namierzyć obiekt będący celem nurkowania,
noktowizor indywidualny, nóż nurka, amerykańska konsola
nawigacyjna TAC 100, wraz z kompasem, komputerem wskazującym
głębokość, czas zanurzenia, dekompresję, wodoszczelny zasobnik
indywidualny, uprząż, pozwalającą podpiąć się nurkowi np. do
pojazdu podwodnego, nóż wieloczynnościowy, pistolet maszynowy MP5
SD kal. 9 mm - dodatkowo wyposażony w oświetlenie
taktyczne, laserowy wskaźnik celu lub celownik holograficzny,
pistolet osobisty H&K
USP kalibru 9 mm z oświetleniem taktycznym,
amerykańskie buty Jungle, ładownica operacyjna mieszcząca kilka
zapasowych magazynków, płetwy.16
Oddziały
abordażowe wyposażone są w suche skafandry, ABA-Modular
lub polskie czarne
kamizelki ze skóry firmy Baza. Na zdjęciach z
sesji zdjęciowych dla różnego rodzaju czasopism oddziały
abordażowe wyposażone były w kamizelki ABA-Modular i Baza.
Natomiast podczas działań w Iraku i Zatoce Perskiej można
zaobserwować operatorów w Moratexach, TAC-V1-N-A, LBV-D - często
były one przerabiane samodzielnie przez operatorów. Kaski
Pro-Tec i pistolety maszynowe MP5
SD, gogle
ochronne, torby na linę lub ładunki wybuchowe,
nomeksowe lub skórzane rękawiczki, kominiarkę, radiostację firmy
Motorola, mikrofon i słuchawki do łączności między poszczególnymi
członkami grupy szturmowej, granaty hukowo-błyskowe, nakolanniki
i nałokietniki,
spinki plastikowe (używane jako kajdanki). Środkiem transportu są
m.in. 9 metrowe łodzie, rozwijające prędkość do 50 węzłów. Łódź
wyposażona jest w radio, GPS i karabin maszynowy PK. Komandosi
używają również dwuosobowych kajaków. Do walki na lądzie oddział
morski stosuje granatowe kombinezony nomeksowe, skórzane
kamizelki taktyczne firmy Baza i ABA-Modular, hełmy balistyczne i
różne warianty MP5 lub M4A1 (w taką broń wyposażeni byli
żołnierze szturmujący terminale naftowe w porcie Umm Kasr w
Iraku).17
Wyposażenie
znajdujące się na składzie jednostki to m.in.:
Do ochrony głowy
stosowane są m.in.: kaski ochronne Pro-Tec,
brytyjski hełm
balistyczny RBR Paratroop MkV, hełm Combat Helmet,18, hełm Piorun, TC2002 stepcut.
Kamizelki:
kuloodporne, taktyczne np. TAC-V1-N-A
koloru zielonego, TAC-V10-SF,
ABA-Modular)
, czarna kamizelka ze
skóry firmy Baza, LBV-D, kamizelka dyspozycyjna firmy Moratex, obecnie głównie modułowy zestaw oporządzenia norweskiej firmy NFM składający się z: zintegrowane kamizelki taktyczne (Grizzly), chest riga, pasoszelek, które zastępują podobne produkty firm Janysport (modułowe oporządzenie sił specjalnych MOSS25) i Moratex (kamizelka zintegrowana Piorun), które powstałe przy współpracy żołnierzy Gromu. Oporządzenie jest wykonane w modułowym standardzie PALS/MOLLE.
.19 W Jednostce stosowana jest
szeroka gama mundurów, począwszy od polskich na amerykańskich
skończywszy. Podstawowym mundurem jest standardowy w wojsku polskim 127/MON w kamuflażu pantera (zwany potocznie Uniformem Skoczka - US, wz..93) również w wersji letniej z tkaniny snajper i pustynnej w kamuflaż pustynna pantera. Kamuflaż pantera został opracowany pierwotnie na potrzeby Gromu, pó źniej przyjęto go na wyposażenie całego wojska polskiego. Jednostka posiada również mundury w kamuflazu pantera o kroju odmiennym od ogólnowojskowych. W 2007 roku na wyposażeniu weszły mundury w kamuflażu zbliżonym do amerykanskiego Multicamu (wzór maskujący stworzony przez amerykańską firmę Crye Precision) i zielonym wyprodukowane przez firmę KAMA w oparciu o wzór opracowany w jednostce. W trudne warunki atmosferyczne noszona jest odzież termoaktywna oparta na bieli źnie oddychającej, polarze / windstoperze, mundurze z gore-texu. W wyjątkowo zimnym klimacie stosowane są lekkie kurtki puchowe. Początkowo stosowano amerykańskie mundury gore-texowe, po kilku latach opracowano specjalne mundury gore-texowe dla Gromu w kamuflaż Pantera. Niedługo potem weszły na wyposażenie reszty wojska polskiego. Mundur noszony przez Jednostkę różni się od standardowego wz. 128/MON. Skoczkowie spadochronowi mają kombinezony z gore-texu i windstoperu w kolorze zielonym, chroniące przed wyziębieniem organizmu przy skoku z dużej wysokości. Operatorzy czarnej taktyki stosują kombinezony z tkanin trudnopalnych. Na samym początku (po kontaktach z Amerykanami) stosowano amerykańskie kombinezony lotnicze z nomexu CWU-27/P. Po kontaktach szkoleniowych z SASem jednostka zaczeła stosować specjalistyczne kombinezony w kolorze granatowym i czarnym z nomexu produkcji Moratexu noszące nazwę ,,kombinezon sił specjalnych". Najnowszy nabytek to ,,kombinezon taktyczny z tkaniny trudnopalnej" pierwotnie produkcji NFMu (w kolorze zielonym uszyte z nomexu), a obecnie KAMA (zielone i czarne uszyte z kermelu). Snajperzy oprócz robionych specjalnie dla nich mundurów maskujących, stosują głównie maskołatami "ghille suit" robionymi przez siebie. Mundurem galowym oficerów GROM-u był mundur garnizonowy wz.36 w
kolorze khaki, takiego samego kroju był również mundur
garnizonowy wieczorowy koloru granatowego. Obecnie obowiązuje standardowy mundur galowy wojska polskiego. Do tego popielaty beret na pamiątkę Cichociemnych. 20
Obuwie dostosowane
jest do różnych warunków klimatycznych, każdy operator ma po
kilka par. Na samym początku GROM posiadał standardowe trzewiki
żołnierskie wz. 919 (tzw. Desanty, skoczki, józefy). W cięzkich
warunkach terenowych są stosowane m.in. Obuwie niemieckiej firmy
Meindl, polskie buty Combat
(w odmianie dla GROMu) firmy Kupczak's Product. W lato, zwłaszcza w terenach podmokłych
m.in. Amerykańskie buty Jungle, które bardzo szybko
schną (na misje do Haiti przydziolono gromowcom polskie buty
pustynne, które się całkowicie nie sprawdziły). Na tereny
pustynne jednostka stosuje obecnie głównie niemieckie All Terrain
firmy Meindl, wcześniej amerykańskie deserty. Początkowo jednostka posiadała polskie buty
pustynne (tzw. Osiołki) proodukcji Protektora, ich ulepszony
model był stosowany w niewielkim stopniu podczas misji w
Afganistanie. Do terenów zurbanizowanych, gdzie liczy się lekkość
buta, ciche poruszanie, bezproblemowe bieganie żołnierze stosują obecnie głównie niemieckie GSG-9 produkcji Adidasa (jest
to specjalistyczne obuwie zaprojektowane na potrzeby niemieckiej
legendarnej jednostki GSG-9), oraz podobne do nich amerykańśkie Bates Enforcer Falcon. Wcześniej były to
m.in. brytyjskie Hi-Tec
Magnum, Na wielu zdjęciach z ćwiczeń widać
gromowców w butach COMBAT, choć nie są najlepsze do poruszania
się po budynkach. Ostatecznego wyboru jakich butów użyć w danej
sytuacji podejmuje operator, dlatego niektórzy z nich chodzi w
butach kupionych prywatnie. Gdy powstał GROM, chodziliśmy
w "Józefach". Potem zaczęliśmy korzystać z butów z
membraną GORE-TEX, Hi-Teków, a nawet butów Adidasa do działań
specjalnych. Następnie dostaliśmy 30 par butów z krotoszyńskiej
wytwórni Bogdana Kupczaka. Po wielu testach uznaliśmy, że w
Europie nie ma lepszych butów. Zresztą widziałem też Amerykanów
chodzących w "Kupczakach" - opowiada komandos GROM-u. (komandos mógł pomylić kupczaki z butami firmy Lowa która szyję ten sam model buta)
Komandosom nie udało się "zniszczyć" Kupczaków
nawet w ciągu pół roku intensywnego szkolenia. Próbowali je w
wodzie, w czasie zjazdów po linie, biegania, kopania, w temp. od
-20 do +30 stopni Celsjusza. Kupczaki to jedyne buty jakie nie
przemokły na selekcji.21
Na wyposażeniu jednostki znajduje się
także najnowoczęśniejszy w wojsku polskim sprzęt łączności jawnej
i utajnionej (m.in. Motorola).22
Środkami
transportu jednostki są samochody Toyota Hillux, Mercedes G i
Land Rover
Defender, Hummer. Na wyposażeniu są także samochody
cywilne transportowe, jednak niewiele o nich wiadomo. Natomiast w
Iraku i Afganistanie żołnierze GROM-u korzystają m.in. z Hummerów użyczonych
przed Amerykanów. GROM posiadał także własny
śmigłowiec W-3RM Anakonda. Niestety po wypadku nie nadawał się on
już do służby. Teraz jednostka korzysta głównie ze śmigłowców 25.
Brygady Kawalerii Powietrznej - PZL W3W Sokół, Mi-17, Mi-8. Po
zlikwidowaniu w Jednostce etatów pilotów śmigłowców, których
trening prowadzony był m.in. w Stanach Zjednoczonych i obejmował
działania specjalne tj. latanie w warunkach nocnych na małej
wysokości, precyzyjne naprowadzanie i ewakuację desantu z
wrogiego terenu, ich zadania miała przejąć jedna z eskadr 25.
Brygady Kawalerii Powietrznej - niestety nie wiem czy tak się
stało. Do statycznych skoków spadochronowych używane są
standardowe w wojsku polskim spadochrony D5/AD-95 (konstrukcji
radzieckiej), z zapasem w postaci AZ-95. W nauce sfowobdego
skakania używa się spadochronów L2. Dla skoków swobodnych i w
tandemie stosuje się spadochrony Vector 3 SF, Falcon, RAMAIR. W
skokach HAHO i HALO GROM używa systemów PHAROS i OXYCON produkcji
amerykańskiej firmy Para Flight, ostatnio jednostka zakupiła
spadochrony SOV (Specjal Operation Vector) należące do
najnowocześcniejszych na świecie w swojej klasie. Bezpieczeństwo
zapewnia system ratunkowy Airtec Cypros25
. Na potrzeby skoków z dużej wysokości gdzie
temperatura jest grubo poniżek Oo
C GROMowcy używają kombinezonów z GORE-TEXu w kamuflaż pantera,
oraz zaprojektowanych przez nich samych kombinezonów wykonanych z
GORE-TEXu i Windstopperu w kolorze khaki, szytych dla nich przez
firmę SUMMIT24 .
Natomiast oddział wodny GROM-u dysponuje najszybszymi w Polsce
obiektami pływającymi.23
Przypisy
Jarosław
Rybak, Eksportowi żołnierze, "Żołnierz Polski",
styczeń-luty 2003 nr 1-2, s. 13. 2.
http://www.gentleman.pl/06.2002/czarno.shtml. 3.
http://acn.waw.pl/grom1. 4.
Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska Zbrojna", nr
48, 2003. 5. Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. , Hubert
Królikowski, "Wojskowa Formacja Specjalna GROM...",
s.176, Carl Schulze, GROM Poland's elite counter-terrorist
force, "Combat & Survival", kwiecień 2002, nr 4,
http://acn.waw.pl/grom1,
Ireneusz Chloupek, Kierunek: Afganistan, MMS Komandos, styczeń
2002, nr 1, s 11. 6. Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. ,
Hubert Królikowski, op. cit. s. 176, Carl Shulze, op. cit.,
http://czat.wp.pl/zapis.html?T[page]=4&id_czata=172. 7.
Hubert Królikowski, op. cit., Carl Shulze, op. cit. 8.
Jarosław Rybak, op. cit., s. 13. , Hubert Królikowski, "Wojskowa
Formacja Specjalna GROM...", s. 176, Carl Shulze, op.
cit. 9. Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska
Zbrojna", nr 48, 2003. 10. Hubert Królikowski, "Wojskowa
Formacja Specjalna GROM..." s. 176 Carl Shulze, Combat &
Survivial, kwiecień 2002, nr 4. 11. Carl Shulze, op.
cit. 12. http://acn.waw.pl/grom1. 13.
Carl Shulze, op. cit., Jarosław Rybak, Ogrom arsenału, "Polska
Zbrojna", nr 48, 2003. 14. Jarosław Rybak, op. cit., s.
18, Hubert Królikowski op. cit. s. 192-194,
http://acn.waw.pl/grom1. 15.
Jarosław Rybak, op. cit., s. 19, Hubert Królikowski op. cit. s.
176, Andrzej Wojtas, Równanie... w dół, "MMS Komandos",
lipiec-sierpień 2000, nr 7-8, s. 10,
http://acn.waw.pl/grom1. 16.
Jarosław Rybak, op. cit., s. 19 , Hubert Królikowski op. cit. s.
196-199, http://acn.waw.pl/grom1. 17.
Hubert Królikowski, op. cit. s. 196. 18. Hubert Królikowski
op. cit. s. 176, Ireneusz Chloupek, Hełmy dla GI'S, "MMS
Komandos", maj 2003, nr 5. http://acn.waw.pl/grom1. 19.
Hubert Królikowski op. cit. s. 176, http://acn.waw.pl/grom1. 20.
Hubert Królikowski op. cit. s. 196-199,
http://acn.waw.pl/grom1. 21.
Ibidem, Jarosław Rybak, Inna selekcja, Jarosław Rybak,
"Komandosi. Jednostki specjalne wojska polskiego", s.
115. 22. Ibidem. 23. Ibidem, Carl Shulze, op. cit.,
Andrzej Walentek, GROM traci ludzi, "Życie Warszawy",
nr 29, 4 lutego 2003.. 24. Aleksander Rawski, Kosmiczna
konstrukcja, "Polska Zbrojna",
nr 50 (464), 11 grudnia 2005, http://www.summit.pl
25. Carl Schulze, Grom Poland's Counter-Terrorist Force,
"Special Ops. Journal of the elite
forces & swat units”, vol.23, Carl Shulze, Le
GROM, l'unite antiterroriste polonaise, "RAIDS", nr.
197, październik 2002, Aleksander Rawski, Kosmiczna
konstrukcja, "Polska Zbrojna", nr 50 (464), 11 grudnia
2005
|
|